Bệnh xì mủ trên cây cao su là một loại bệnh khá nguy hiểm gây nên những ảnh hưởng tiêu cực cho quá trình thu hoạch mủ cao su. Bệnh làm rút ngắn thời gian khai thác cao su, làm giảm sản lượng mủ tới 40%, gây tổn thất nặng nề về kinh tế.

Bệnh xì mủ trên cây cao su do nấm Phytophthora palmivora bull gây ra.
Trong điều kiện có nước và nhiệt độ thấp, bào tử tạo thành nhiều bào tử động một cách nhanh chóng di chuyển theo nước xâm nhiễm lây bệnh qua miệng cắt mặt cạo, qua vết thương cơ giới và qua lỗ hở tự nhiên của cây. Sợi nấm xuyên sâu vào các mô tế bào qua mạch libe, qua mô phân sinh tới mạch gỗ.

Bệnh xì mủ cao su sinh sôi và phát triển mạnh mẽ dựa vào nhiều yếu tố. Ảnh hưởng nhất chính là nhiệt độ và độ ẩm.
Bệnh phát sinh gây hại ở bất kỳ giai đoạn sinh trưởng nào. Triệu chứng và dấu hiệu cụ thể của bệnh hại sẽ được thể hiện tùy theo tuổi cây và bộ phận bị gây hại.
Trên những cây con ở vườn ươm và vườn nhân gốc ghép thì loại bệnh này thường sinh sôi và gây hại trên thân cành, cuống lá cây cao su. Ở nơi bị nhiễm bệnh, nhựa cây cao su sẽ tự chảy ra tạo thành từng giọt. Khi bệnh nhiễm ở mức độ nặng có thể ăn sâu vào trong lõi gỗ, đồng thời bên trong thân cây cao su cũng xuất hiện các sọc với màu đen sẫm. Với điều kiện thời tiết ẩm ướt, trên vết bệnh sẽ xuất hiện lớp nấm có màu trắng, khi bệnh nhiễm nặng sẽ khiến cây con trở nên khô dần, thậm chí là chết.
Với cây cao su trưởng thành đã khai thác nhựa, vết bệnh thường xuất hiện trên cành non, cuống lá và thân cây cao su. Ở những cành lớn và thân cây, lớp vỏ sẽ sưng phồng lên và mô bệnh bị chảy nhựa ra ngoài. Nếu bà con cắt lớp vỏ ngoài của cây cao su sẽ thấy phiến nhựa và bề mặt lõi gỗ trở nên thâm đen cũng như có mùi hôi rất khó chịu.
Khi vết bệnh hại xuất hiện trên miệng của mặt cạo mủ sẽ gây ra tình trạng hôi miệng cạo, lớp vỏ kế tiếp chuyển sang màu nâu. Đồng thời đường cạo sẽ hình thành các sọc đen nhỏ giống như nét bút chì đậm. Nếu bệnh nhiễm nặng thì những đường sọc này sẽ loang rộng ra và biến thành sọc to thâm đen trên lớp vỏ tái sinh và vỏ nguyên sinh ở vị trí dưới đường cạo.
Tạo không gian thoáng mát và đầy đủ ánh sáng cho vườn cao su để bệnh hại không có điều kiện thuận lợi phát triển.
Chủ động chăm sóc, bón phân cân đối để cây luôn khỏe mạnh và sinh trưởng tốt.
Với những cây cao su đã lớn thời kỳ bệnh xuất hiện cần tỉa bỏ các cành bệnh, cây bệnh và vệ sinh sạch cỏ.
.jpg)
Phòng bệnh: Phun Boocđô từ 0,5 đến 1% trước mùa bệnh xuất hiện. Đối với mắt ghép thì bà con cần lưu ý xử lý thuốc để ngăn chặn bệnh bằng dung dịch CuSO4.5H2O 1% trong 5 phút. Một chú ý nhỏ là trước khi nhúng vào thuốc thì bà con cần bôi lớp sáp kín phần mặt cắt nhằm để tránh thuốc xâm nhập vào lõi gỗ. Khi nhúng thuốc xong cần phải rửa sạch lại bằng nước, hong khô trước khi mang đi ghép.
Trị bệnh: Khi bà con thấy bắt đầu có triệu chứng bệnh hại xuất hiện với mức độ nhỏ và nhẹ cần lấy dao sắc cạo phần mô bị bệnh và thực hiện bôi quét thuốc hoặc phun thuốc có chứa Mancozeb + Metalaxyl (Rorigold 720WP), Azoxystrobin + Difenoconazole (Asmaitop 325SC).
.jpg)
Hiện nay trên một số vườn cao su tiểu điền xuất hiện rải rác bệnh nứt vỏ xì mủ, đây là bệnh hại khá nguy hiểm đối với cây cao su vì có khả năng làm cho cây khô miệng cạo không còn khả năng cho mủ.

Do nấm Botryodiplodia theobromae ( là một tác nhân gây bệnh cho thực vật có phạm vi ký chủ rất rộng. Nó gây thối rữa và chết cây ở hầu hết các loài mà nó lây nhiễm).

Nấm hình thành bào tử trên bề mặt của vết bệnh và phát tán nhờ gió, mưa, côn trùng,… và nhiễm vào cây ký chủ (chủ yếu qua vết thương cơ giới). NấmBotryodiplodia theobromae là nấm ký sinh và hoại sinh luôn có sẵn trong đất, xác bã thực vật và phần ngoại bì của vỏ cây.
Nấm hoạt động mạnh vào giai đoạn mùa mưa, do nấm cần ẩm độ cao, trong mùa khô nấm tồn tại ở dạng tiềm sinh, đồng thời ký sinh trên nhiều loại câytrồng khác, tấn công hầu hết các bộ phận của cây,…

Triệu chứng bệnh rất đa dạng tùy thuộc vào giai đoạn tuổi cây, vị trí trên thân và đặc điểm của dòng vô tính.
Đối với cây có phần vỏ đã hóa nâu, triệu chứng ban đầu là những mụn nhỏ kích thước 1 – 2 mm, sau đó các mụn này liên kết lại với nhau tạo thành từng cụm mụn
với diện tích 4 – 5 cm2 hoặc phát triển ra toàn bộ thân cành.
Lớp ngoại bì bong tróc ra khỏi vỏ, phần trung bì và nội bì trở nên cứng và dày hơn. Sau khi nấm xâm nhập vào trung bì và nội bì một thời gian dài sẽ gâyra những vết nứt, đôi khi có mủ rĩ ra từ những vết nứt, trên thân cây bị bệnh đôi khi xuất hiện các chồi.
Khi cây bị hại nặng sẽ dẫn đến mất diện tích vỏ cạo cũng như làm giảm sản lượng qua việc thu hẹp vùng huy động mủ, cũng như hệ thống vòng ống mủ.
Hậu quả lớn nhất do bệnh gây ra khi nấm đã xâm nhiễm vào sâu bên trong phần nội bì, dẫn đến khô mặt cạo.
Trong quá trình sống ký sinh và hoại sinh, nấm tiết ra cellulase (ß-glucosidase) để phân hủy cellulose và hemicellulose của mô gỗ.
Thường xuyên kiểm tra để phát hiện bệnh kịp thời.
Hạn chế vết thương cơ giới.
Vệ sinh cỏ dại để tạo sự thông thoáng trong vườn.
Trong trường hợp cây đã bị bệnh nứt vỏ, để hạn chế lây lan từ cây bệnh sang cây khác nên nhúng dao cạo vào dung dịch thuốc đặc trị trước khi cạo cây kế tiếp.

- Cách điều trị bệnh nứt vỏ, có thể sử dụng một trong số các công thức thuốc hóa học trừ nấm bệnh như:
+ Thuốc chứa hoạt chất Metalaxyl (Mataxyl 500WG, …), Mancozeb (Dithane 600OS, Manthane M 46 80WP, Fovathane 80WP,…), Hexaconazole (Hexin 5SC, Callihex 5SC, Anvil 5SC,...), Propiconazole (TILUSA super 250EC) + chất bấm dính nồng độ 1%.
+ Hoặc thuốc phối trộn 2 loại hoạt chất Metalaxyl + Mancozeb (Fortazeb 72WP, Biorosamil 72WP, Mexyl MZ 72WP, Ricide 72WP , Vimonyl 72WP, …) + chất bấm dính nồng độ 1%.

Lưu ý: Trước khi xử lý thuốc hóa học nên nạo lớp tế bào chết bên ngoài nhằm giúp tăng hiệu lực của thuốc trị bệnh và sử dụng theo liều lượng khuyến cáo trên nhãn thuốc.
Bài viết trên đã nêu rõ 2 bệnh phổ biến và biện pháp phòng ngừa ở trên cây cao su để giúp người nông dân có mùa thu hoạch cao su năng suất hơn, để tối ưu năng suất hơn nữa những người thu hoạch cần có những trang thiết bị tốt nhất.
Nam Thiên Sáng đã có 19 năm kinh nghiệm sản xuất vật liệu từ nhựa và vật tư cao su có thể là một lựa chọn uy tín cho nông dân và các nhà đầu tư.
CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU NAM THIÊN SÁNG
Địa chỉ văn phòng: 1.15 và 1.16, Tầng trệt + lửng, Tòa nhà Ruby Garden, Số 2A Nguyễn Sỹ Sách, Phường Tân Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh
Địa chỉ nhà máy : 189 Ấp Rừng Sến, xã Đức Lập, Tỉnh Tây Ninh
SDT: (+84) 915 445 000
Email: baobi@namthiensang.com

Văn phòng tại: 1.15 và 1.16, Tầng trệt + lửng, Tòa nhà Ruby Garden, Số 2A Nguyễn Sỹ Sách, Phường Tân Sơn, TP.HCM
Địa chỉ nhà máy: 189 Ấp Rừng Sến, xã Đức Lập, Tỉnh Tây Ninh
Email: baobi@namthiensang.com